YAP Hakkında...

Temelinde yapılandırılmış diyalog olan Yürüyen Akıl Projesi (YAP), gençler, politika-yapıcı ve uzmanların biraraya gelerek engelli gençlik üzerine politika üretmelerine olanak sağlamak amacıyla hayata geçirilmiştir. Hem engelli gençler, hem de engelli gençlik üzerine çalışmalarda bulunan kişilerden katılım gösteren toplamda 240 genç ile engelli gençlerin pratik ve teorik soru/sorunları tartışılmıştır. Bunun için Türkiye temsiliyetine sahip 12 ilin her birinde 20 genç (10 engelli – 10 engelsiz) ile 1 günlük çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar sırasında insan odaklı, katılımcı, yargılayıcı olmayan yaklaşımlar ile katılımcıların, engelli gençlere sunulan hizmetlere yönelik tespitleri, stratejik amaçları ve faaliyet/proje önerileri alınmıştır.

Projenin ikinci aşaması uzman katılımlı çalıştaydır. Bu çalıştayda 12 ilden 1 engelli 1 engelsiz genç ile birlikte Türkiye’nin farklı yerlerinden gelen akademisyen, STK temsilcileri, politika-yapıcı uzmanları ve kanaat önderleri yer alacaktır. Bu çalışmada engellilik, gençlik ve engelli gençlik üzerine sunumlar yapılmış, araştırma çıktılarının kök neden analizleri ve stratejik belge çalışmaları gruplar halinde gerçekleştirilmiştir.

Proje sonrası oluşturulacak Ulusal Engelli Gençlik Politikası Belgesi tüm ilgili paydaşlara gönderilecek ve sivil platformalarda dile getirilecektir. Böylece, projenin çıktısı olan belge ile politika yapıcılarını etkilemek ve kendilerini eyleme geçme konusunda teşvik etmek en önemli öncelik olacaktır.
YAP çalıştaylarının çıktıları ve araştırma sonuçları 2011 yılı içerisinde kitaplaştırılacaktır.

 

 YAP'ın Gerçekleşme Motivasyonu

 

Gençlik, günümüzde hemen hemen her kapsamda kullanılan bununla birlikte uzun ve çatışmalı bir sürecin ürünü olarak belirsizliklerle örülü bir kavramdır. Gençlik, kavramsal olarak bir yandan kabuller kümesinin öznesi olarak fizyolojik-belirlemeci göndermelere maruz bırakılırken diğer taraftan siyasi-sosyal bir kategori olarak da karşımıza çıkabilmektedir. Aynı zamanda gençlik, var olan durumu betimlemek ve/ya analiz etmek üzere kullanılan bir kavramsal araç olduğu gibi ilerlemeci/kalkınmacı idealin de taşıyıcısı olarak görülmektedir. Bahsi geçen tüm durumlarda hem bilgi hem de pratik düzeylerde bir belirsizlik ile karşı karşıya kalınmaktadır.

Engellilik tarih boyunca dokunulmayan bir sosyal kategoridir. Ortaçağ’da engelliler tehdit ihtiva eden fiziki yapılarıyla korkuyla özdeşleştirilmişken 1960’lı yıllara gelindiğinde üretim sürecinin dışında kalmaları dikkati çekti ve “yük” olarak görüldü. 1980’lerin postmodernizm ve sivil toplum genişlemesi ise günümüze kadar uzanan korumacı-himayeci anlayışı getirdi. YAP, engelliliği vicdani bir problem değil, hizmet sorunları, algısal yaklaşımları ve tüm aktörleriyle bir vatandaşlık çıkmazı olarak görmektedir.

“İyi” bir gençliğin “iyi” bir yetişkin özellikleri ile tanımlanması gençliği; toplumsal algılama ve hak temelindeki sorunlar da engelliliği dezavantajlılık paydasına koymaktadır. Bu noktadan hareketle, engelli gençliğin çifte dezavantajlı bir sosyal kategori olduğu düşünülmektedir.

Engelli gençlik, tüm dünyada risk ve belirsizliklerle yüklü özel bir sosyal grup olarak dikkat çekmektedir. Söz konusu risk ve belirsizliklere karşı oluşturulacak politikalar sadece günümüzü değil, geleceği de şekillendirecektir. Her ülkenin engelli gençlerinin kendilerine güven duyabilmesi, istismar ve yalnızlıktan korunabilmesi ve sosyal yaşama aktif katılımlarının sağlanabilmesi için, tüm paydaşların katkılarıyla oluşturulmuş stratejilere ve politikalara ihtiyacı vardır. Doğru politikaları oluşturan ülkeler, engelli gençliğin enerji ve becerilerini değere dönüştürürken, bu politikaları belirleyip hayata geçiremeyen ülkelerde engelli gençliğin ihtiyaçlarına cevap verilememektedir.

Birleşmiş Milletler İnsani Gelişme Programı (UNDP) “Türkiye’de Gençlik” konulu 2008 yılı İnsani Gelişme raporuna göre; son 10 yılda 155 ülke gençlik politikalarını oluşturmuş, 168 ülke gençlik koordinasyon mekanizmaları kurmuş durumdadır. Türkiye ise genç nüfusunun yüksek olmasına rağmen, ulusal gençlik politikası henüz oluşturulmaya başlanmış ülkelerden biridir. Engelli gençliğe yönelik ise herhangi bir politika belgesi bulunmamakta, bazı kamu kurum ve kuruluşların sunduğu hizmet ve politikalar, yasaların kendilerine verdiği görevler çerçevesinde kalmaktadır. Ancak bu hizmetlerin sistematik ve katılımcı bir anlayışla ele alınıp ulusal stratejik amaçlar ve politikalar oluşturularak yürütülmesinde eksiklikler bulunmaktadır. Bu anlayışla hazırlanacak politika belgesinde yer alacak stratejik amaçlar, politikalar, stratejiler ile ilke ve değerler, engelli gençliğe hizmet sunan tüm kurum ve kuruluşların hizmetlerini şekillendireceği düşünülmektedir.